انسان را چگونه باید شناخت: از راه غرایز، شرایط اقتصادی، تجربه یا پیوند میان زندگی فردی و ارزش‌های دینی؟ این کتاب با بررسی برداشت‌های متفاوت از انسان، نقد نظریه‌های فروید و همفکران او را به ارائه دیدگاه اسلامی پیوند می‌دهد. یادداشت آغازین نیز همین ارتباط میان روان‌شناسی، روان‌کاوی و شناخت انسان از منظر اسلام را محور معرفی اثر قرار می‌دهد. مسیر بحث در فهرست از نظریه مسیحیت آغاز می‌شود و به فروید، داروین، وجدان اخلاقی و رابطه دین با جامعه می‌رسد. سپس پراگماتیسم، تجربه‌گرایی، ماتریالیسم و کمونیسم بررسی می‌شوند. عنوان‌هایی مانند انسان مادی و جبر اقتصادی نشان می‌دهند که کتاب به توضیح‌های روانی و اقتصادی رفتار بشر توجه دارد و آن‌ها را در کنار مسائل اخلاقی و اجتماعی قرار می‌دهد. در بخش مربوط به اسلام، واقعیت وجود بشر، اراده، مبارزه با نفس و نمونه‌های ممتاز مطرح می‌شوند. فصل‌های بعدی، رابطه فرد و جامعه، مقررات اجتماعی و تعادل میان خواسته‌های فردی و زندگی جمعی را دنبال می‌کنند. جرم و کیفر، مقررات کیفری اسلام، رابطه زن و مرد، تمایل جنسی، مساوات در خانواده و تهذیب اخلاق نیز موضوع فصل‌های پایانی هستند. صفحات مقدماتی، افزون بر معرفی مباحث، تاریخ ترجمه و بازنگری کتاب را شرح می‌دهند و از تکمیل و کوتاه‌سازی برخی فصل‌ها سخن می‌گویند. روایت بازداشت صاحب اثر و نامه‌ای درباره وضعیت زندانیان مصر نیز زمینه تاریخی این مقدمه‌ها را شکل می‌دهد.