«یکی بود یکی نبود» مجموعه‌ای از داستان‌های کوتاه محمدعلی جمالزاده است که با نثر روایی، طنز اجتماعی و زبان نزدیک به گفتار، گوشه‌هایی از جامعه ایران در آغاز سده چهاردهم خورشیدی را بازتاب می‌دهد. این اثر با دیباچه و شش داستان «فارسی شکر است»، «رجل سیاسی»، «دوستی خاله خرسه»، «درد دل ملا قربانعلی»، «بیله دیگ بیله چغندر» و «ویلان‌الدوله» شناخته می‌شود. در «فارسی شکر است»، رویارویی چند ایرانی در بازداشتگاه به نمایشی از فاصله زبانی میان مردم تبدیل می‌شود: یک روحانی با تعبیرهای سنگین عربی سخن می‌گوید، جوانی فرنگ‌مآب واژه‌های اروپایی را در گفتارش می‌آمیزد و رمضان، مردی ساده، از فهم هر دو درمانده می‌شود. داستان‌های دیگر نیز با شخصیت‌های آشنا، موقعیت‌های کنایه‌آمیز و برخورد میان ظاهر و واقعیت، رفتارهای اجتماعی و اداری زمانه را به نقد می‌کشند. جمالزاده در این مجموعه از اصطلاحات، ضرب‌المثل‌ها و لحن محاوره‌ای بهره می‌گیرد تا روایت از زبان رسمی و متکلف فاصله بگیرد و به سخن روزمره نزدیک شود. طنز کتاب صرفاً برای خنداندن نیست؛ اغلب از سوءتفاهم، خودنمایی، تقلید، مناسبات قدرت و شکاف میان گروه‌های اجتماعی شکل می‌گیرد. اهمیت «یکی بود یکی نبود» همچنین به جایگاه آن در تحول داستان کوتاه فارسی پیوند خورده است. نسخه حاضر، طبق صفحه معرفی، از روی نسخه چاپی نشر پروین به تاریخ ۱۳۲۰ تهیه شده و فایل PDF آن را باقر کتابدار آماده کرده است.