این کتاب بازخوانی موضوعی و انتقادیِ نهج‌البلاغه است که نویسنده آن را پس از سال‌ها مطالعه سخنان منسوب به امام علی و مقایسه آنها با برداشت‌های رایج مذهبی سامان داده است. در مقدمه، نویسنده از تجربه طولانی خود با نهج‌البلاغه سخن می‌گوید و هدف اصلی را یافتن راهی برای فهم دقیق‌تر گفته‌های امام علی معرفی می‌کند. بحث نخست به امامت می‌پردازد و دیدگاه‌های مطرح در منابع شیعه را با عباراتی از نهج‌البلاغه مقایسه می‌کند. نویسنده از جمله سخن «اول الدین معرفته» را مبنایی برای بحث درباره جایگاه شناخت خدا و نسبت آن با مسئله امامت قرار می‌دهد. سپس سخنان امام علی درباره عالمان، آموزش و تربیت نفس، خلافت و اختلاف مسلمانان پس از رحلت پیامبر بررسی می‌شود. فهرست کتاب نشان می‌دهد که مباحث بعدی به عصمت، صحابه، رابطه امام علی با اهل شام و یارانش، و نیز قرآن و سنت از دیدگاه او اختصاص دارد. بخش‌های پایانی به دعا، عبادات و چند موضوع پراکنده در سخنان امام می‌پردازد. نویسنده تصریح می‌کند که نسخه چاپ محمد ابوالفضل ابراهیم و شرح ابن ابی‌الحدید را در نظر داشته و کوشیده است از مناقشه‌های بی‌نتیجه فاصله بگیرد. رویکرد اثر آشکارا مقایسه‌ای و جدلی است و استدلال آن بر نقل گزیده‌هایی از نهج‌البلاغه و تفسیر آنها در زمینه اختلاف دیدگاه‌های کلامی میان شیعه و اهل سنت استوار شده است. بنابراین، کتاب بیش از آنکه شرح پیوسته نهج‌البلاغه باشد، مطالعه‌ای گزینشی درباره چند مسئله اعتقادی و تاریخی است.