این کتاب به بررسی مرز میان دین اصیل و افزوده‌هایی می‌پردازد که در طول زمان به صورت خرافه، بدعت یا عادت دینی در زندگی مسلمانان راه یافته‌اند. نویسنده بحث را از اهداف و برنامه‌های شریعت آغاز می‌کند و بر آسان‌گیری، رحمت و مصلحت انسان تأکید دارد. سپس به جایگاه قرآن و سنت، حدود کارکرد سنت، اختلاف قابل قبول در فهم، قیاس، اجماع و تفاوت میان عبادات و معاملات می‌پردازد. بخش مهمی از کتاب مفهوم بدعت را توضیح می‌دهد و میان بدعت‌های حقیقی و اضافی، و نیز میان امور عبادی و عادات اجتماعی تمایز می‌گذارد. در ادامه، ریشه‌های بدعت‌گذاری و پیامدهای آن در فکر اسلامی بررسی می‌شود و تفاوت اسلام با برداشت‌ها و جریان‌های فکری تاریخی توضیح داده می‌شود. کتاب همچنین به موضوعاتی چون وحدت‌الوجود، واسطه‌گیری، عالم غیب، ایمان، گرایش‌های ناسیونالیستی و برخی بدعت‌های عبادی می‌پردازد. در بخش‌های بعدی، نمونه‌های عملی‌تر مانند تزیین مساجد، ساخت مسجد بر قبرستان‌ها، وظایف مسجد، موعظه‌های دینی، رسوم جنازه، مراسم شادی، ازدواج و روابط خانوادگی و یادواره‌های تولد مطرح می‌شوند. هدف کلی اثر آن است که خواننده با شناخت اصول شریعت و منابع دینی، بتواند میان آموزه‌های اصیل و رسوم افزوده تمایز بگذارد و دین را با آگاهی، دقت و مسئولیت بیشتری بفهمد. طرح مباحث به گونه‌ای است که موضوعات تخصصی اصول فقه و اندیشه دینی برای خواننده غیرمتخصص نیز قابل پیگیری باشد.