قرآن انسان‌ها را با نام‌ها و صفت‌های گوناگون خطاب می‌کند؛ این کتاب همین توصیف‌ها را مبنای شناخت رفتار و ارزیابی اخلاقی قرار می‌دهد. هدف مطرح‌شده در مقدمه، جدا کردن ویژگی‌هایی است که انسان می‌تواند در خود پرورش دهد یا از آن‌ها دوری کند. خواننده دعوت می‌شود صفات قرآنی را معیاری برای محاسبه اعمال خویش و پیمودن راه کمال بداند. ساختار اثر بر دو بخش استوار است: صفات عالیه و کامله، و صفات رذیله و ناقصه. فهرست بخش نخست از پرهیزگاران، فروتنان، شکیبایان، انفاق‌کنندگان، صالحان، نیکوکاران و مؤمنان سخن می‌گوید و گروه‌هایی مانند صاحبان عقل، اصلاحگران و بندگان رحمان را نیز در بر می‌گیرد. بخش دوم به ویژگی‌های منافقان، فاسقان، ستمکاران، غافلان، اسراف‌کنندگان، تکذیب‌کنندگان و نمازگزاران ریاکار اختصاص دارد. در صفحات آغازین بحث پرهیزگاران، ایمان به غیب، برپایی نماز، انفاق و یقین به آخرت در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند. سپس توضیح نیکوکاری، توجه را از جهت ظاهری عبادت به مجموعه‌ای از باورها و مسئولیت‌های عملی می‌برد: کمک به خویشاوندان، یتیمان، نیازمندان و درراه‌ماندگان، پرداخت زکات، وفاداری به پیمان و شکیبایی در سختی. شیوه ارائه در این نمونه‌ها، آوردن آیات و ترجمه و سپس توضیح کاربردی آن‌هاست. پرسش ضمنی کتاب این است که تعلق به یک گروه پسندیده، در رفتار روزمره چه نشانه‌هایی دارد. از این رو، شناخت صفات با دعوت به عمل و اصلاح خویش پیوند می‌خورد.