چگونه می‌توان از خواندن قرآن به فهم پیام و بهره‌گیری از هدایت آن رسید؟ این کتاب همین پرسش را محور قرار می‌دهد و آشنایی با قرآن را همراه با شناخت آمادگی‌های درونی و موانع فهم آن دنبال می‌کند. مقدمۀ ترجمه، نیازهای مادی و معنوی انسان را کنار هم می‌گذارد و بر جایگاه وحی در پاسخ به نیاز روحی تأکید می‌کند. سپس پنج حق قرآن را توضیح می‌دهد: ایمان و تعظیم، تلاوت، فهم و تدبر، عمل به دستورات و رساندن پیام آن به دیگران. مقدمۀ اصلی، ریشۀ شکل‌گیری اثر را در تجربۀ تدریس تفسیر در دارالعلوم ندوه‌العلماء شرح می‌دهد. این مطالب برای آشناکردن طلاب با هدف‌های محوری قرآن و عواملی فراهم شده‌اند که بهره‌گیری از آن را آسان یا دشوار می‌سازند. روایت نگهداری یادداشت‌های درسی، یافتن دوبارۀ آنها و بازنگری مطالب نیز بخشی از این مقدمه است. فهرست کتاب از معرفی قرآن به زبان خود قرآن آغاز می‌شود و موضوعاتی چون جایگاه علوم انسانی، فرقان‌بودن قرآن، هدایت و اعجاز را در بر می‌گیرد. بررسی روایت حضرت یوسف در تورات و قرآن و پیشگویی مربوط به پیروزی روم نیز در برنامهٔ مباحث آمده است. بخش‌های پایانی به تکبر، مجادله و دنیاپرستی به‌عنوان موانع استفاده از قرآن می‌پردازند و در مقابل، طلب، شنیدن و پیروی، خوف خدا، ایمان به غیب، تدبر، مجاهده و ادب را مطرح می‌کنند. نمونه‌هایی از تلاوت و تدبر بزرگان دین، این مسیر آموزشی را تکمیل می‌کنند.