این کتاب زندگی پیامبر اسلام را با هدف بازخوانی سیرت او برای خوانندهٔ معاصر روایت می‌کند و از همان آغاز بر پیوند میان تجربه‌های شخصی، محیط اجتماعی عربستان و شکل‌گیری شخصیت محمد تمرکز دارد. بخش‌های آغازین، کودکی دشوار او را دنبال می‌کنند: درگذشت پدر پیش از تولد، رفتن همراه آمنه به مدینه، مرگ مادر و تنهایی کودک، سپس سرپرستی عبدالمطلب و بعد ابوطالب. روایت به صحنه‌هایی عاطفی مانند ماندن محمد بر سر قبر مادر و اندوه او پس از یتیمی می‌پردازد و می‌کوشد این تجربه‌ها را با توجه ویژهٔ بعدی او به یتیمان و نیازمندان مرتبط سازد. کتاب همچنین از حضور او در دارالندوه همراه جدش، جایگاه قریش در مکه، مفهوم کنیه در میان عرب‌ها و تنگدستی ابوطالب سخن می‌گوید و توضیح می‌دهد که محمد از کودکی ناچار به کار برای تأمین معاش شد. مقدمه‌ها اثر را تحقیقی دربارهٔ قرآن، پیامبر و جامعهٔ صدر اسلام معرفی می‌کنند و بر استفاده از تحلیل‌های روان‌شناختی و جامعه‌شناختی تأکید دارند. در سراسر این بخش‌ها، نویسنده می‌کوشد چهره‌ای تاریخی و قابل فهم از پیامبر در بستر زمانه‌اش عرضه کند. لحن روایت ترکیبی از گزارش تاریخی، توضیح فرهنگی و تفسیر است؛ بنابراین خواننده هم با رخدادهای زندگی آغازین محمد آشنا می‌شود و هم با برداشت‌ها و تحلیل‌هایی که نویسنده از تأثیر آن رخدادها بر شخصیت و رسالت او ارائه می‌کند.