«حیات صحابه» در جلد نخست، تصویری گسترده از زندگی دینی و اجتماعی پیامبر اسلام و یاران او ارائه می‌کند؛ تصویری که بر دعوت، ایمان، جهاد، ایثار، هجرت، پایبندی به قرآن و سنت و تلاش برای گسترش عدالت استوار است. مقدمه‌های کتاب توضیح می‌دهند که شناخت سیره صحابه برای فهم عملی قرآن و حدیث اهمیت دارد، زیرا رفتار و تصمیم‌های آنان به‌عنوان نمونه‌های تاریخیِ اجرای آموزه‌های اسلامی معرفی می‌شود. متن به جنبه‌های گوناگون زندگی صحابه توجه دارد: از فقه و استنباط و تقوا گرفته تا نظام شورا، حکومت، اجرای عدالت، مبارزه در راه عقیده، بی‌رغبتی به دنیا و اشتیاق به پاداش اخروی. همچنین بر کوشش آنان برای دعوت مردم، تحمل شکنجه و تبعید، از دست دادن مال و آرامش، و مشارکت در فتوحات و تحولات آغازین جامعه اسلامی تأکید می‌شود. کتاب فقط به روایت حوادث بسنده نمی‌کند، بلکه می‌کوشد از خلال نمونه‌های رفتاری، روحیه مسئولیت‌پذیری، استقامت، همبستگی و خدمت دینی را برجسته سازد. در بخش‌های آغازین، جایگاه صحابه در انتقال قرآن و سنت و نقش آنان به‌عنوان واسطه میان نسل‌های بعدی و پیامبر اسلام توضیح داده می‌شود. این جلد برای خواننده‌ای که به تاریخ صدر اسلام، سیره، فرهنگ دعوت و الگوهای اخلاقی و اجتماعی مسلمانان نخستین علاقه دارد، مجموعه‌ای روایی و موضوعی فراهم می‌کند که هدف آن نزدیک‌ساختن خواننده به تجربه عملی نسل نخست مسلمانان است.