این جلد از «الگوی هدایت» زندگی پیامبر اکرم را از زمینه‌های تاریخی پیش از بعثت تا شکل‌گیری جامعه اسلامی در مدینه دنبال می‌کند. روایت با معرفی تمدن‌های روم، ایران و هند و بررسی وضعیت دینی، سیاسی، اقتصادی و اجتماعی عربستان آغاز می‌شود تا خواننده فضای پیدایش دعوت اسلامی را بشناسد. سپس تولد، دوران کودکی، پیمان حلف الفضول، ازدواج با خدیجه و مشارکت در بازسازی کعبه شرح داده می‌شود. در بخش‌های مربوط به مکه، نزول وحی، دعوت پنهانی و آشکار، نقش خانه ارقم و تربیت نخستین مسلمانان محور بحث قرار می‌گیرد. فشارهای قریش، آزار مسلمانان و محاصره اقتصادی و اجتماعی در کنار موضوعاتی چون صبر، توکل، اخلاق و تأثیر آیات قرآن بررسی می‌شوند. هجرت به حبشه، گفتگوی جعفر با نجاشی، سفر دشوار طائف و اسراء و معراج نیز بخش‌های مستقلی از روایت را تشکیل می‌دهند. کتاب سپس به عرضه دعوت بر قبایل، بیعت‌های عقبه و آماده‌سازی هجرت به مدینه می‌پردازد. برنامه‌ریزی سفر، همراهی ابوبکر و استقبال انصار، پیوند میان تدبیر عملی و اعتماد به خدا را در تحلیل حوادث برجسته می‌کنند. در بخش مدینه، ساخت مسجد، زندگی اهل صفه، پیمان برادری مهاجران و انصار و قراردادهای اجتماعی توضیح داده می‌شود. مباحث دفاع، آغاز سریه‌ها، روش‌های تعلیم، روزه و زکات نیز نشان می‌دهند که چگونه روایت تاریخی با بررسی تربیت فردی و سامان جامعه همراه شده است. ساختار فصل‌ها، نقل آیات و روایات و بحث‌های «درس‌ها و آموختنی‌ها» به خواننده کمک می‌کند پیام‌های هر واقعه را در کنار شرح آن دنبال کند.