آینده مارکسیسم با پرسشی درباره نقش این اندیشه در توضیح جهان و رهایی بشر آغاز می‌شود. بحث نخست میان دو عنصر علمی و اخلاقی‌ـ‌سیاسی تمایز می‌گذارد و پیوند دیالکتیکی آن‌ها را توضیح می‌دهد. شناخت علمی باید واقعیت را دقیق بررسی کند و برای خدمت به اهداف حزبی تحریف نشود. در همین چارچوب، متن هم جزم‌گرایی و ادعای حقیقت ابدی را رد می‌کند و هم شک مطلقی را که اعتبار هر شناختی را انکار می‌کند. سپس استدلال می‌شود که مبارزه با استثمار، استبداد، نابرابری و ازخودبیگانگی، تنها به احتمال پیروزی سیاسی وابسته نیست، بلکه تعهدی اخلاقی در برابر رنج انسان‌هاست. نقد شرایط غیرانسانی در شوروی، اروپای شرقی و چین، زمینه‌ای برای جداکردن آرمان رهایی از عملکرد استالینیسم فراهم می‌آورد. بحث سرشت بشر نیز بر هم‌زیستی گرایش‌های سازنده و مخرب و نقش همکاری اجتماعی در تقویت توانایی‌های انسانی تمرکز دارد. یکی از محورهای اصلی، رهایی کارگران به دست خود آنان است. متن با قیمومت نخبگان مخالفت می‌کند و حق خطاکردن، تجربه‌آموختن و مشارکت در تصمیم‌گیری را از شرایط دموکراسی سوسیالیستی می‌داند. در ادامه، کاهش ساعات کار، دسترسی عمومی به اطلاعات و شکوفایی خلاقیت با امکانات انقلاب فنی پیوند می‌خورند. نقد اقتصاد فرمانی و محدودیت‌های اقتصاد بازار، بحث را به محیط زیست، فناوری در خدمت انسان و اهمیت فراغت می‌رساند. این مجموعه استدلال‌ها، آینده مارکسیسم را به همبستگی و مشارکت آگاهانه پیوند می‌دهد.