«گذری بر جامعه‌شناسی شناخت» اثری است درباره نسبت میان آگاهی، جامعه و شیوه‌های شکل‌گیری شناخت انسانی. ساختار کتاب از معرفی مسئله جامعه‌شناسی شناخت آغاز می‌شود و سپس محورهای بحث را به موضوعاتی مانند آگاهی و جامعه، هسته پایدار، هنجار و ناهنجار، ارزش‌ها و تفاوت نگاه «ما و غربی‌ها» می‌کشاند. در ادامه، عقلانی و منطقی بودن در پیوند با سرگذشت تاریخی این مسئله بررسی می‌شود و از سوفسطائیان، دموکریت، افلاطون، ارسطو و پیروان او تا ملاصدرا و بحث اتحاد سخن به میان می‌آید. سپس مسیر بحث به جریان‌های همگون در شرق و غرب، هگل و فلسفه اثباتی می‌رسد. بخش مهمی از کتاب به امیل دورکیم اختصاص دارد؛ از خانواده و تقسیم کار تا مذهب و مسئله عین و ذهن. پس از آن، ماکس وبر و دیدگاه مکتب اهل‌بیت در کنار یکدیگر مطرح می‌شوند و تفاوت‌های میان این رویکردها دنبال می‌گردد. کتاب همچنین به منطق، متافیزیک، انسان‌شناسی، فطرت، روش علمی و غیرعلمی و تجربه می‌پردازد. در فصل‌های پایانی نیز پارتو، نسبت غریزه و فطرت، مسئله عقل و تعبیر «امر بین الامرین» در فهرست مباحث دیده می‌شود. این کتاب در مجموع کوششی برای پیوند دادن تاریخ اندیشه با پرسش‌های جامعه‌شناختی درباره منشأ و تحول آگاهی است. گستره نام‌ها و موضوعات نشان می‌دهد که اثر، جامعه‌شناسی شناخت را تنها در چارچوب یک مکتب محدود نمی‌کند، بلکه آن را در گفت‌وگو با فلسفه یونان، فلسفه اسلامی، جامعه‌شناسی کلاسیک و مباحث معرفتی و انسان‌شناختی دنبال می‌کند.