این جلد با پرسشی دربارهٔ جایگاه خلافت در سامان دینی مسلمانان آغاز می‌شود: پس از پیامبر، مسئولیت حفظ و اجرای دین چگونه ادامه می‌یابد؟ متن از دیدگاه اهل‌سنت، دفاع از خلافت خلفای راشدین را به انتقال قرآن، روایت حدیث، تفسیر و استمرار دانش‌های دینی پیوند می‌دهد و اختلاف دربارهٔ نص یا اجتهاد در تعیین خلفا را بررسی می‌کند. ساختار اعلام‌شدهٔ اثر دو مقصد دارد: نخست، توضیح خلافت عامه و خاصه، شرایط آن و ادلهٔ خلافت؛ دوم، بیان مآثر چهار خلیفه. صفحات آغازین جلد اول بر مقصد نخست تمرکز دارند. خلافت در این بخش ریاستی عمومی برای اقامت دین معرفی می‌شود که آموزش علوم دینی، برگزاری عبادات، رسیدگی به زکات، قضاوت، اجرای حدود و ادارهٔ امور جنگ را در بر می‌گیرد. بحث سپس به ضرورت نصب خلیفه و شرایط تصدی این مقام می‌رسد. اسلام، عقل، بلوغ، عدالت، توانایی اداره، شجاعت، اجتهاد و نسب قریشی در چارچوب استدلال‌های متن مطرح می‌شوند. توضیح اجتهاد نیز شناخت قرآن، سنت، اقوال پیشینیان، زبان عربی و روش‌های استنباط را به یکدیگر مرتبط می‌سازد. در ادامه، چهار راه انعقاد خلافت توضیح داده می‌شود: بیعت اهل حل و عقد، تعیین جانشین، شورا و استیلا. نمونه‌های تاریخی برای روشن‌کردن تفاوت این راه‌ها به کار می‌روند. متن همچنین میان شایستگی فرد، تحقق عملی حکومت و پذیرش احکام حاکم در وضعیت اضطرار تمایز می‌گذارد و پیامدهای آشوب و نزاع را در استدلال خود لحاظ می‌کند.