«ای دوشیزگان و جوانان» رساله‌ای تربیتی است که در قالب خطاب مستقیم به نسل جوان، به مسئله عفت، روابط زن و مرد و اصلاح اخلاقی جامعه می‌پردازد. متن از این اندیشه آغاز می‌کند که اصلاح اجتماعی تنها با موعظه عمومی به دست نمی‌آید و مسئولیت فردی، به‌ویژه در تصمیم‌های روزمره جوانان، نقش تعیین‌کننده دارد. در بخش «ای دخترم»، نویسنده با زبان هشداردهنده درباره فریب در روابط عاطفی، وعده‌های دروغین ازدواج، پیامدهای اجتماعی بی‌عفتی و فشار نابرابر جامعه بر دختران سخن می‌گوید. او بارها بر حفظ کرامت، پرهیز از تسلیم شدن به تحریک و انتخاب راه ازدواج مشروع تأکید می‌کند. رساله سپس از دختران تحصیل‌کرده، آموزگاران و دانشجویان می‌خواهد برای آگاهی دادن به دیگران و جلوگیری از آسیب‌های اخلاقی نقش فعال داشته باشند. نویسنده تغییرات فرهنگی را تدریجی می‌داند و استدلال می‌کند همان‌گونه که عادت‌های اجتماعی به آهستگی دگرگون شده‌اند، بازگشت به ارزش‌های مطلوب نیز باید گام‌به‌گام انجام شود. بخش‌های بعدی به حجاب، اختلاط زن و مرد، محیط‌های آموزشی و مجالس اجتماعی می‌پردازد و تفاوت میان پوشش و آمیزش اجتماعی را از دیدگاه نویسنده توضیح می‌دهد. در سراسر متن، لحن خطابی، مثال‌های اجتماعی و تجربه‌های شخصی برای هشدار دادن به جوانان و دفاع از خانواده، عفت و مسئولیت اخلاقی به کار رفته است.