ارمغان آسمان پرسشی درباره سرنوشت جامعه اسلامی پیش می‌کشد: چه عواملی مسلمانان نخستین را به عزت رساند و چه چیزهایی موجب عقب‌ماندگی آنان شد؟ مقدمه توضیح می‌دهد که کتاب از سلسله مقاله‌هایی درباره علل انحطاط مسلمانان و چاره آن در روزنامه وظیفه شکل گرفته است. انتشار این نوشته‌ها با استقبال، اعتراض و سپس تهمت و تهدید همراه شد و ادامه چاپ آنها متوقف گردید. کتاب بحث پیشین را با دلایل بیشتر دنبال می‌کند. محور مقایسه در این اثر، مسلمانان قرن‌های نخست و مسلمانان دوره نگارش است. مقدمه تصریح می‌کند که مسئله اصلی، مقایسه پیشرفت غرب با عقب‌ماندگی شرق نیست. استدلال محوری آن، ارتباط پیشرفت با اجرای احکام اسلامی و ارتباط انحطاط با تعطیل این احکام و روی‌آوردن به خرافات است. همچنین ارزش نوشته‌های دینی با تأثیر عملی آنها بر آگاهی، رفتار و توانایی خواننده برای مواجهه با مشکلات سنجیده می‌شود. بخش مهمی از مقدمه به نقد بازگشایی نزاع‌های تاریخی خلافت اختصاص دارد. متن می‌پرسد تکرار این اختلافات چه کمکی به مشکلات کنونی می‌کند و بر ضرورت اتحاد مسلمانان تأکید می‌ورزد. فهرست مطالب، دامنه بحث را به آموزش علوم، انتخاب حاکم با بیعت و مشورت، جهاد، نماز جمعه، تقیه، حمایت از مظلوم، اجرای حدود، وقف و تعمیر قبور گسترش می‌دهد. این موضوعات در چارچوب جست‌وجوی علل ضعف اجتماعی و راه‌های بازگشت به زندگی دینی مؤثر مطرح می‌شوند.