این کتاب سرگذشت شماری از چهره‌های علمی، دینی، ادبی و اجتماعی را از سال‌های آغاز زندگی تا فعالیت‌های اثرگذار آنان دنبال می‌کند. در فهرست آن، نام‌هایی چون ابوریحان بیرونی، جبران خلیل جبران، خواجه نصیر طوسی، امیرکبیر، بنت‌الهدی و مصطفی چمران دیده می‌شود. بخش آغازین با یادکردی از کودکی امام مهدی و گزارش‌هایی درباره دستاوردهای کودکان و جوانان همراه است. سپس یاد همکار درگذشته در تنظیم مجموعه، حسین تمنایی، گرامی داشته می‌شود. در زندگی‌نامه سید محسن طباطبایی حکیم، توجه به آموزش قرآن و علوم دینی، حضور در مبارزات عراق و کوشش برای گسترش کتابخانه‌ها و مدرسه‌های دینی برجسته است. متن از تألیفات فقهی او و ساخت و بازسازی مراکز آموزشی و مذهبی در شهرهای مختلف نیز یاد می‌کند. روایت آیت‌الله ابوالقاسم کاشانی، تحصیل در نجف، فعالیت سیاسی، زندان و تبعید و مشارکت در مبارزات مربوط به نفت ایران را بررسی می‌کند. همچنین از تأسیس مدرسه‌ای سخن می‌رود که در کنار علوم دینی، ریاضیات و آموزش نظامی داشت. داستان ابراهیم فخرایی مسیر متفاوتی را نشان می‌دهد: تحصیل در رشت و بیرون از کشور، همکاری با نهضت جنگل، روزنامه‌نگاری، تدریس و خدمت در دادگستری. در این بخش، پایداری او در برابر فشار برای تغییر حکم قضایی نیز بازگو می‌شود. این روایت‌ها نشان می‌دهند که آموزش، انتخاب‌های دشوار و مسئولیت اجتماعی چگونه در زندگی شخصیت‌های گوناگون جای یافته‌اند.