این کتاب گفتگو را راهی برای روشن شدن حقیقت، بررسی دلیل‌ها و شناخت دیدگاه‌های متفاوت معرفی می‌کند. در آغاز، مفهوم حوار و جدال توضیح داده می‌شود و سپس هدف مناظره از غلبه بر دیگری به همکاری برای کشف حقیقت پیوند می‌خورد. رفع شبهه، تصحیح سخن، آشنایی با نظر طرف مقابل و جستجوی نتیجه‌ای پذیرفتنی، از مقصودهایی هستند که متن برای گفتگو برمی‌شمارد. بخش دیگری به ریشه‌های اختلاف میان مردم می‌پردازد. تفاوت زبان، رنگ، فهم، استعداد و دانش، زمینه‌ای برای توضیح گوناگونی اندیشه‌ها فراهم می‌آورد. متن با استناد به آیات قرآن و دیدگاه‌های تفسیری، رابطهٔ این تفاوت‌ها را با اختیار انسان و شیوهٔ کسب معرفت بررسی می‌کند. بحث روشنی حقیقت نیز بر کنار گذاشتن انگیزه‌های نفسانی و کوشش صادقانه برای یافتن راه درست تأکید دارد. فهرست کتاب، چارچوب عملی این نگاه را نشان می‌دهد: استفاده از روش‌های علمی، پرهیز از تناقض، توافق بر مبانی روشن، بی‌طرفی و دوری از تعصب. همچنین به صلاحیت گفتگوکننده، قطعی یا نسبی بودن نتیجه‌ها و پذیرفتن پیامدهای استدلال توجه شده است. در بخش آداب، سخن نیک، رعایت زمان، شنیدن دقیق، قطع نکردن کلام و احترام به مخاطب مطرح می‌شود. مقدمهٔ مترجم نیز آزادی طرح پرسش و انتقاد در مباحث مذهبی را برجسته می‌سازد. این موضوعات برای خواننده‌ای کاربرد دارند که می‌خواهد اختلاف نظر را با استدلال روشن و رفتار محترمانه دنبال کند.